Merkezi Sistem Temizliği ve Bakımı

05 Mayıs 2022 Dergi:

Merkezi sistem petek temizliği sadece bir daireye için değil binanın tamamına uygulanması gereken bir işlemdir. Su kireci, ortaya çıktığı zaman ısıyı ilk gördüğü yere yapışır. Kirecin ilk ısıyı gördüğü yer genellikle kazan bölgesidir. Bu nedenle kireçlenme kazanda başlar. Daha sonra borularda ilerleyen kireç tüm petek sistemine geçer. Ağır olan kireç parçaları (partiküller) radyatörün tabanına doğru çökmeye başlar. Bu kireç çökmesi sonucu peteklerde dönüş hattının boru çeperinde daralma meydana gelir. Bu nedenle radyatörün üstünden gelen sıcak su, aşağı inerek soğumaya başlar. Bu gibi sorunlar nedeniyle merkezi ısıtma sistemlerinde öncelikle temizliği yapılmalı. Bu işlemin ardından sorun devam ediyorsa merkezi sistem petek temizliği yapılmaya başlanmalı. Petek temizleme de kullanılan kimyasal malzemeler hem petekleri temizler hem de kireçlenmenin önüne geçer.

Merkezi sistem temizliğinde dikkat edilmesi gereken diğer husus, makine ve kimyasalın niteliğidir. Uzun tesisat hattı ve yüksek katlar olduğu düşünülerek genellikle yüksek basınçlı kompresörlü petek temizleme makineleri kullanılmaktadır. Bazı ustalar, kazan ve su deposu için sulu sistem tesisat yıkama makinaları kullanmaktadır. Bu makinalarla birlikte merkezi sistem temizleme kimyasalı kullanılır. Özellikle toplu konutlarda merkezi sistem petek temizleme işlemi apartman personelleri tarafından yapılır. Makine ve kimyasallar yönetim tarafından temin edilerek, tüm hanelerin bu hizmetten faydalanması sağlanır. Merkezi sistemlerde bireysel temizlik çok fazla işe yaramayacak toplu bir şekilde yapılması gereken bir işlemdir.

Merkezi ısıtma bakımı yapılacağı zaman bina tesisatındaki tüm suyun boşaltılması zorunludur. Merkezi kaloriferin temizlenmesi demek sistem içerisinde dolaşan suyun zamanla kirlenmesi pas ve kireç oluşumu ile birlikte çamurdan kaynaklanan sorunları ortadan kaldırmak için yıkama yapılmasıdır. Aslında bu sistemlerde binada dolaşan suyun içerisindeki pislikler en aşağı noktada olan kazana birikir, fakat peteklerin dibine çöken ve borulardaki kireç oluşumu çözülmez. Yani normal dairelere göre sistem çok daha geç kirlenir ancak yine de bakım ister. Sistem yeni yapıldığında aşağı yukarı 10 yıl kadar hemen hemen sorunsuz çalışır. 8-10 geçtikten sonra kesinlikle detaylı bir yıkama yapılmalıdır. Ancak sistem yeni olsa da 2 yılda bir detaylı yıkama yapılması önerilir. Çünkü bu yapılmadığında, merkezi sistem suyunu devir daim eden pompaların ömrü kısalabilir. Sistemde oluşan kireçlenme ve pas pompaların bozulmasına neden olabilir. Pompaların büyük olması nedeni tamiratı veya değişimi ise pahalıya mal olur. Sistem temizliği yaptırarak doğal gazdan da tasarruf etmek mümkün.

Petek temizleme kimyasalı, temizleme esnasında petekleri temizlerken aynı zamanda kazanın çeperine yapışan kireçleri de temizler. Kombilerdeki bakımda aynı olay kombinin eşanjöründe gerçekleşir. Eşanjör en çok ısıya maruz kaldığı için temizlik esnasında mutlaka kombi eşanjörünün kireçlerden arındırılması gerekir. Merkezi sistemlerde daire bazlı petek temizliği, dairelerin tamamında yapılırsa işe yarayabilir. Örneğin 10 daireli bir apartmanda sadece 5 daire peteklerini temizlettiğinde, merkezi ısıtma sistemi devreye girdiği anda geriye kalan 5 dairenin radyatörleri içerisinde bulunan kireç ve kazanın içerisinde bulunan kireç, temizlik yapılan radyatörlerin içerisine doğru ilerler. Yapılan petek temizliği çalışmaları boş yere yapılmış olur. Temizlik yapılmayan dairelerdeki kireç hareket ederek boş olan yani temizliği yapılmış dairelerdeki peteklerin içerisine doğru hareket eder. Merkezi ısıtma sistemlerinde iyon kayması da buna benzer. İyonlar pis peteklerden çıkarak iyon kayması yapar, temizliği yapılmış radyatörlerin içine doğru yürür. Onun için merkezi sistemlerde merkezi temizlik gerekir. Pompalardaki çarklarda daralma olduğu için pompaların da temizliğe ihtiyacı olur.

Merkezi sistemin bakım ve temizliğini yapacak ekiplerin tesisatı iyi analiz ederek kaliteli, siteme zarar vermeyen kaliteli bir kimyasal kullanması ve dozajını da iyi ayarlanması gerekmektedir. Gerekli görülürse sistem koruyucu kimyasal da kullanılmalıdır. Merkezi ısıtma sisteminde temizlik ve bakım sonrası daralan boru çapları açılır, sistemde sirkülasyon kolaylığı sağlanmış olur, ısı ulaşması gereken her noktaya rahatlıkla ulaşır, radyatörler ve boru hatları açılmış olur, radyatörlerde homojen ısınma gerçekleşir, enerji kayıpları önlenmiş, böylelikle enerji maliyetleri de azalmış olur.

Kazan dairesinde bakım nasıl yapılır?

Günlük bakımda; Fotosel kontrol edilmeli, su seviyesi gösterge havası alınmalı, kazan günde bir kaç kez blöf edilmeli, kazan üzerinde bulunan su ve buhar yakıt tesisatı üzerindeki kaçak oluşan flanş ve bağlantı yerleri kontrol edilip sıkıştırılmalı, emniyet ventilinin kolayca açıla bilecek durumda olup olmadığı kontrol edilmeli, katı yakıtlı kazanlarda da yanma sonucunda oluşan küllerin temizlenmesi gerekmektedir.

Aylık bakımda; kazan dairesi kontrolü de yapılmalıdır. Brülör temizliği yapılmalı, yakıt filtresi temizlenmeli, elektrik tesisatının kontrol edilmeli (gerek görülürse bir elektrikçiye kontrol ettirilmeli), duman boruları bir kaç kez temizlenmeli, su seviye otomatiği deneyip test edilmeli, su seviyesini düşürüp çalışıp çalışmadığının kontrolü yapılmalıdır.

Yıllık bakımda; Kazan tamamen boşaltılmalı, baca temizliği yapılmalı, kazanın içi yüksek basınçlı su ve kimyasalla iyice yıkanmalı korozyon ve sudaki kireç sebebi ile oluşan tabaka sökülmeli, eskimiş contalar değişmelidir.

Kazanların aktif olduğu sonbaharda bacaların emiş değerleri ölçülmeli ve elde edilecek emisyon değerleri ışığında yapılacak ayarlar ile yakıttan tasarruf imkanı sağlanırken çevre kirliliğine neden olabilecek zararlı gazlar da minimize edilmelidir. Kazan dairesinin temizliği hususunda titiz davranmalı toz ve nemden arındırılmalıdır. Kazan dairesi amacı dışında kullanılmamalıdır. Kazan dairesinden çıkan borular ve vanalara yalıtım yapılması da önem teşkil etmektedir.

www.kampa.com.tr

https://petektemizlememakinesi.com



Slider Altına
Söyleşi