Kompresör Katili Olmayın: Arızaları Önlemek için Nedenleri Öğrenin

13 Aralık 2020 Dergi: Kasım-Aralık 2020

Bir saha teknisyeni bir kompresörü değiştirdiğinde, kompresör arızasının temel nedenini belirlemelidir, aksi takdirde yedek kompresör de bozulmaya mahkum olacaktır.
Tipik olarak, kompresörlerin performansı, klima veya soğutma sistemindeki bir şeyin değişmesi nedeniyle etkilenir. Örneğin, soğutkan akışının yavaşlaması kompresör arızasının yaygın bir nedenidir, ancak bu duruma neden olan kompresör değildir. Bir kompresördeki erken arızanın başka bir nedeni olan motor yanması da genellikle dış etkenlerden kaynaklanır. Bu nedenle, bir teknisyen sahada bir kompresörü değiştirdiğinde, kompresör arızasının temel nedenini belirlemelidir, aksi takdirde değiştirdiği kompresör de bozulacaktır.
Herhangi bir klima veya soğutma sisteminde periyodik önleyici bakım (PM) yapılması şiddetle tavsiye edilir. Giderek daha fazla bina sahibi ve tesis yöneticisi PM için ödeme yapmaya isteklidir. Bununla birlikte, sistem bileşenleri zamanla arızalanır ve kompresör arızalarına neden olur. 
Evaporatör Motor Arızası: 
Örneğin bir evaporatör fan motoru çalışmadığında ısı transferinin kısmen veya tamamen kaybına neden olursa, sıvı soğutucu akışkan kompresöre dönerek kompresöre zarar verebilecek bir olay zincirine neden olabilir. Sıvı soğutucu akışkan, zamanla kompresör motor yalıtımını bozma eğilimindedir ve bu da motor arızasına neden olur. Sıvı soğutucu akışkan ayrıca kompresör yağını kompresörün dışına ve sisteme doğru itme eğilimindedir ve bu da yağlamanın bozulmasına neden olur. Aslında, yağda yüksek konsantrasyonlarda sıvı soğutucu akışkanın bulunması, yağlamayı tehlikeye atar. Kompresörlerin çalıştığı RPM'lerde, kompresörün tutukluk yapması sadece bir zaman meselesidir. Sıvı soğutucu, en kötü haliyle, bağlantı çubuklarının ve krank milinin parçalara ayrılmasına neden olur. 
Yerinde, Nokta Otopsiler Her Zaman Mümkün Değil: 
Arızalı bir kompresör "otopsi" yapıldığında, yukarıda belirtilenler gibi arızanın nedenine dair her zaman kanıt vardır; ancak, bir teknisyenin otopsi veya inceleme raporu almadan önce arızalı kompresörü değiştirmesi gerektiğinden, değişimden önce arızanın nedenini belirlemeye çalışması gerekir. Örneğin yarı hermetik pistonlu bir kompresörde, bir valf plakasını veya terminal plakasını incelemek, sorunun mekanik mi yoksa elektriksel mi olduğunu doğrulayabilir. Açıktır ki, sahada bir valf plakasını değiştirmek, kompresörün tamamını değiştirmekten daha kolay, daha hızlı ve daha ucuzdur. Her durumda, bina sahibini veya tesis yöneticisini kompresör arızasının nedenleri konusunda bilgilendirmek önemlidir. Bu bilgiler, teknisyenin neden ek sistem bileşenleri kurması gerektiğini anlamalarına yardımcı olacaktır. Bir kompresör sistemden çıkarıldıktan sonra, sıvı hattı kurutucularının değiştirilmesi ve ciddi yanma durumunda da sisteme bir emiş filtresi takılması gerekir. Bir emiş akümülatörü, evaporatörde yükleme meydana gelirse taşmaya karşı ek koruma sağlar. 
Yanmış Motorun Durumu: 
Yarı hermetik bir pistonlu kompresörün harici nedenlerden dolayı arızalandığını varsayarsak, kompresörü değiştirmeden önce bir teknisyenin yapabileceği bazı şeyler vardır. İlk olarak motor yanmalarını ele alalım. Ne yazık ki, bir motor yanması tüm sistemi kirletecek ve uzun bir temizleme prosedürü gerektirecektir. Kirlenmiş sistemleri temizlemek için çeşitli çözümler vardır. Sıvı ve emme hattı filtre kurutucuları, tahliye edildikten ve 500 mikrona çekildikten sonra sistemde kalabilecek her türlü asit veya nemi ortadan kaldırmak için kurulmalıdır. Kompresör, motorun yanması veya akışkan sıvı yavaşlaması nedeniyle çalışmasa da, bu öneriler geçerlidir. TXV'ler (genleşme vanaları) sistem basınçları ve sıvı sıcaklığı orijinal tasarım zarfında kaldığı sürece mevsimsel ayarlamalar gerektirmez. Vanaların tasarım sınırları aşılırsa TXV'lerin ayarlanması gerekebilir ve istenen süper ısıyı bir kez daha ayarlamak için yeniden gözden geçirilmesi gerekebilir. Elektronik TXV'ler de şiddetle tavsiye edilir. Evaporatördeki aşırı ısınma, soğutma sistemlerinde tipik olarak 6F ila 8F ve klima sistemlerinde 10F ila 12F iken, kompresörde ölçülen aşırı ısının 20F'den daha düşük olmaması ve kısmi yükte çalışmasına izin vermesi gerekir. Bir kompresörü değiştirirken/iyileştirirken yeni kontaktörler takılmalıdır.
Servis kompresörü değiştirdikten ve başlatma için hazırlandıktan sonra, her şeyin düzgün çalıştığından ve ileride başvurmak üzere kaydedildiğinden emin olmak için standart bir devreye alma süreci gerçekleştirilmelidir. Pistonlu, vidalı veya scroll kompresörün yenilenmesi fark etmez, süreç esasen aynıdır. Yenileme öncesinde orijinal kompresörün neden arızalandığını anlamak çok önemlidir. Ancak o zaman başka bir kompresörü öldürmeyeceğinizden emin olabilirsiniz. 
Güçlendirme Dönüşümü
Bazen, arızalı bir kompresörün aynısı artık mevcut değildir veya teknisyen farklı bir model, marka veya kompresör tipine yükseltme yapmaya karar verir. Buna güçlendirme dönüşümü denir ve aşağıdaki olasılıkları içerebilir:
Marka X'den Marka Y'ye (aynı kompresör tipinden),
Büyük pistonlu kompresörden vidalı kompresöre,
Scroll’dan pistonluya, 
Pistonludan Scroll’a…
Bazı durumlarda, bir R22 sistemi bir R407C'ye veya hatta bir R-134a sistemine dönüştürülür. Bir retrofit dönüştürme uygulamasında eşleşen BTU gereksinimini belirlemek kolay olsa da, başka hususlar da vardır. Örneğin, R-22 ve mineral veya AB yağ bazlı kompresörden R-407C veya R-134a'ya geçiş yapılıyorsa, yeni kompresörde POE yağı gerekecektir. Teknisyenin, yenilenen kompresörün sisteme uymasını sağlamak için yedek kompresörün geometrisinin "eşdeğer" olup olmadığını da doğrulaması gerekecektir. Montaj tabanında ve boru yerleşimlerinde yapılan değişiklikler, bir iyileştirme dönüşümünde dikkate alınmalıdır. Göz önünde bulundurulması gereken bir diğer husus, kompresör yükünü boşaltmayı çalıştıran kontrolördür. Pistonlu bir kompresördeki yük boşaltma, aynı amaca hizmet etse de, vidalı kompresördeki boşaltma işleminden farklıdır. İyileştirme dönüşümünde kontrolörü değiştirmek alışılmadık bir durum değildir. Sistem bileşenleri ile ilgili olarak güçlendirme süreci değişmez. Ancak vidalı kompresörlerle ilgili olarak, yağ kalitesinin mükemmel olmasını sağlamak için teknisyenin birkaç günlük çalışmadan sonra tam bir yağ değişimi yapması şiddetle tavsiye edilir. Günümüz ekonomisinde, bina sahipleri ve tesis yöneticilerinin tüm sistemi yükseltmeye izin veren bir bütçesi olmayabilir. Bu durumlarda, birçoğu 10-15 yıllık sistemlerine göre çok daha verimli olan yeni kompresörleri tercih ediyor. Çoğu durumda, klima ve soğutma sistemlerini yenileyenler için kamusal bazı indirimler olabiliyor. Burada özetlenen güçlendirme ipuçları, hemen hemen her güçlendirme uygulaması için değerlidir.

Kaynak: BITZER GreenPoint
http://www.greenpointturkiye.com



Söyleşi