Havuzlarda İş Sağlığı ve Güvenliği

16 Nisan 2022 Dergi:

Havuz suyu ve havuz pompa daireleri bir çok tehlikeyi barındırmaktadır. Havuz sularında bulunabilecek bakteri, virüs mantar gibi biyolojik riskler ve havuz sularının hijyeni için kullanılan kimyasallar sınır değerleri aştığında havuzu kullananlar için kimyasal riskler artmaktadır. Ayrıca havuz pompa dairelerinde bulunan elektrikle çalışan makineler, ergonomik sıkıntılar ve gürültü, nem ve ortam sıcaklıkları, havuz operatörleri için önemli risk kaynaklarıdır. Bu yüzden yüzme havuzları hem kullanıcılar için hemde havuz operatörleri için tehlikeler barındırmaktadır. 
Havuzlarda Biyolojik  Risk Etmenleri:
Havuz sularının hijyenine özen gösterilmesse çeşitli hastalıklara neden olan bir çok bakteri, virüs, yosun ve mantarların yaşayabileceği ortamlara dönüşebilmektedir. Havuz sularının kokusu ve rengi değişmekte ve havuzu kullananları hasta edebilmektedir. Havuz sularından en çok mide ve sindirim sistemleri enfeksiyonları, üst solunum yolu enfeksiyonları, idrar yolu enfeksiyonları ve kulak ve göz enfeksiyonları gibi hastalıklar bulaşabilmektedir. Bunlar içerisinde Hepatit A, Tifo, dizanteri, ve E.Coli vb. en çok görülen hastalıklardır. 
Havuz operatörleri havuz suyunun hijyenine dikkat etmeli ve havuz temizliğini zamanında yapmalıdır. Havuz suyu hijyenini sağlandığı zaman enfeksiyona neden olan bakteri virüs ve mantarlar yok olacaktır. Havuz operatörleri havuz suyunun kimyasal dengesi için havuz suyu ph değeri, serbest klor miktarı, bağlı klor ve siyanürik asit gibi kimyasal parametreleri sürekli ölçmelidir. Bu değerlerin kabul edilebilir sınır değerleri arasında kalmasını sağlamalıdır. Ancak bu şekilde havuz suyunun hijyeni sağlanabilir. 
Havuzlarda Kimyasal Risk Etmenleri:
Havuz sularınında hijyeni sağlamak için kullanılan kimyasallar sınır değerleri içerisinde olaması gerekmektedir. Bu kimyasallar olması gereken sınır değerlerini aştıklarında veya bu değerlerin altına düştüğünde insan sağlığı için tehlikeli hale gelmektedir. Havuz sularını dezenfekte etmek için  yaygın olarak klor bileşikleri kullanılmaktadır. Klor için sınır değerleri 1-3 ppm’dir. 3 ppm’in üzerine çıktığında klorun zararlı etkileri insan sağlığını olumsuz etkilemektedir. 1 ppm’in altına düştüğünde ise klor eksikliğinden bakteri ve virüsler havuz suyu içerisinde çoğalabilmektdir. Klorun dezenfektan etkisini gösterebilmesi için havuz suyu pH değerinin 7.2-7.6 arasında olması gerekir. Havuz suyu pH değerini, havuz doldurma suyunun sertliği ve toplam alkalinite düzeyi doğrudan etkilemektedir. Su sertliği ve alklitenin yüksek olması pH’ı artırmakta ve sınır değerler içerisinde tutulmasını zorlaştırmaktadır. Yüksek pH’ı düşürmek için havuz sularında hidroklorik asit gibi çok kuvvetli asitler kullanılmaktadır. Haliyle kuvvetli asitleri kullanmak, depolamak ve taşımak havuz operatörleri için tehlikeli sonuçlar doğurabilmektedir.
Havuz sularında dezenfektan amaçlı klor kullanılması sonucunda su içerisinde bağlı klor miktarı artmaktadır. Bağlı klor için sınır değer 0.2 ppm dir. Bu değerin üzerine çıktığında şok klorlama yapılması gerekmektedir. Şok klorlama, havuz suyunda ölçülen bağlı klor miktarının on katı klor kullanılarak yapılır. Yani havuz sularını dezenfekte etmek için kullanılan kimyasalların etkileri yine kimyasal kullanılark giderilmektedir. Bu durum da insan sağlığını olumsuz etkilemektedir.
Bu kimyasallardan başka, yosun gidericiler, çöktürücüler, ayak dezenfektanları, parlatıcılar gibi kimyasallar da havuzlarda kullanılmaktadır. 
Havuz operatörleri kimyasalların kullanımından ve depolanmasından sorumlu oldukları için bu kimyasallara doğrudan maruz kalabilmektedir. Bu nedenle havuz operatörleri hem kendi sağlıkları için hem de havuzu kullananların sağlığı için bu kimyasalların kullanımına önem göstermelidir. Özellikle havuz suyunun pH’ını düşürmek için çok kuvvetli asit olan hidroklorik asit kullanılmaktadır. Bu kuvvetli asidin cilde temas etmesi kimyasal yanıklara neden olabilmektedir. Bu nedenle havuz operatörleri bu kimyasalları kullanırken tehlikenin farkında olmalıdır. Kimyasallara karşı dayanıklı eldivenler, göz koruyucuları, koku ve buhara karşı maske ve yüz siperleri gibi KKD’leri bulundurmalıdır ve kullanmalıdır. Bu kimyasallara ait malzeme güvenlik bilgi formlarını temin etmeli ve okumalıdır.
Havuz Pompa Odası Elektriksel Risk Etmenleri:
Havuzlarda, sirkülasyon pompaları, dezenfektan pompaları ve havuz aydınlatma sistemleri elektrikle çalıştığı için havuz operatörlerinin elektrik akımına kapılma riski bulunmaktadır. Özellikle özel havuzlarda pompa odalarının zeminleri, iyi yalıtılmamış veya tesisattaki kaçaklar nedeniyle ıslak olmaktadır. Islak zeminler elektrik akımını daha iyi ilettiğinden havuz operatörlerinin elektrik akımına kapılma riski artmaktadır. Bu nedenle pompa odasında çalışanlar elektrik akımı riskinin olduğunu göz önünde bulundurulmalıdır ve  pompa dairelerinde  elektrik akımına karşı korumalı, kalın tabanlı iş ayakkabıları giymelidir. Ayrıca havuz elektrik panolarında kaçak akım rölesi takılmalıdır. Böylece herhangi bir elektrik kaçağında ve elektrik akımına kapılma durumunda otomatik olarak elektrik akımı kesilecektir ve böylece elektrik akımının ölümcül etkisi azalacaktır.
Yazan: Yunus Öztürk



Slider Altına
Söyleşi